Palabras ... para ordenar (execicio: liña do tempo e literatura galega)

                           Se queres acceder a este documento e realizar a tarefa que se propón,   preme aquí

Palabras... para un Cadro Sinóptico (texto: A astronomía)

 1.   Antes de facer un esquema de chaves, ou cadro sinóptico, bota unha ollada a este vídeo:

                 

2. Intenta agora facer o exercicio que se che propón neste enlace  (preme aquí)
3. se queres ver unha solución posible, preme aquí

Palabras que son versos (Eugénio de Andrade)

   O pasado 21 de marzo celebrouse o Día Mundial da Poesía,,,

                             
                                                               


                                                                        URGENTEMENTE
           

                         
                                               É urgente o amor.     
                                   É urgente um barco no mar.

                                          É urgente destruir certas palavras,
                                          ódio, solidão e crueldade,
                                          alguns lamentos,
                                          muitas espadas.

                                          É urgente inventar alegría,
                                          multiplicar os beijos, as searas,
                                          é urgente descobrir rosas e ríos
                                          e manhâs claras.

                                          Cai o silêncio nos ombros e a luz
                                          impura, até doer.
                                          É urgente o amor, é urgente 
                                          permanecer.

                                                                   Eugénio de Andrade

  Velaquí a nosa aportación

-Para saber máis, preme sobre os enlaces-

Das nosas palabras (Manuel Murguía)

"¡O noso idioma! O que falaron os nosos pais e vamos esquencendo, o que falan os aldeáns e nos achamos a ponto de non entendelo; aquel en que cantaron reis e trobadores; o que, fillo maor da pátrea gallega, nola conservou e conserva coma un don da providencia; o que aínda ten nos nosos labres as dozuras eternas e acentos que van ó corazón; o que agora oídes coma si fose un himno relixioso; o hermoso, o nobre idioma que do outro lado dese río é léngoa oficial que serve a máis de cinte milóns de homes e ten unha literatura representada polos nomes gloriosos de Camoens e Vieira, de Garret e de Herculano; o gallego, en fin, que é o que nos dá dereito á enteira posesión da terra en que fomos nados, que nos di que, pois somos un pobo distinto, debemos selo; que nos pormete o porvir que procuramos, e nos dá a certeza de que ha de ser fecundo en bens pra todos nós. Nel, coma en vaso sagrado en que se axuntan todos os prefumes, áchanse os principaes elementos da nosa nacionalidade, de novo negada, e, aínda máis, escarnecida. Doulle o celta a súa dozura e a maor parte do seu vocabulario; o romano afirmouno; ten do suevo as inflesións; do noso corazón, o acento falagador; e os brandos sonos, e os sentimentos das razas célticas. Un tanto femininos, é certo, pro que se tempran no valor heroico dos seus fillos. Léngoa distinta -di o aforismo político- acusa distinta nacionalidade. Digámolo nós tamén, se nos cómpre, con maor firmeza aínda, e poñamos de nós o que faga falla, pra que sea pra sempre esta léngoa en consonancia co noso esprito, e feita coma ningunha outra pra a espresión dunha literatura tan oposta ó xenio da de Castilla como é esta que nós temos"

                 (Manuel Murguía -Do discurso nos Xogos Frorais de Tui-)

-Para saber máis sobre o autor destas palabras, preme sobre o seu nome-

-Para saber máis do evento literario, preme sobre o enlace que leva o seu nome-

sen Palabras...(.os Séculos Escuros)

Séculos escuros from IES

-  agradecementos aos compañeiros do IES Lama das Quendas por este traballo -

Xogos....de palabras (Xosé Mª Díaz Castro)

        

         Nesta serie de xogos, creados a partir do poemario NIMBOS ( Xosé Mª Díaz Castro ), o obxectivo primordial é o achegamento, desde a lectura e a reflexión, sempre de xeito desenfadado e lúdico, a esta obra representativa das nosas Letras galegas, especialmente neste 2014.

                    0.... Observacións previas -para as persoas moderadoras na realización dos xogos-

                  1. "Que lle pasa ao texto?"
             2. "Enchemos baleiros"
             3. "Palabras cambiadas"
             4. "Completar poema"
             5. "Emparellamos versos"
             6. "Encaixamos versos"
             7. "Ordenamos estrofas"
             8. "Partes de Nimbos"
             9. "Verso desordenado"
            10."Encrucillado"


                                 -se queres xogar, preme sobre cada un dos enlaces-
                                -para saber máis de Xosé María Díaz Castro, preme sobre o seu nome -

Nas marxes da Palabra (Peter Jenny)

" Cando era pequeno, tiven a sorte de ter un profesor que, ao rematar unha redacción sobre calquera tema, deixábanos encher con garabatos as marxes das follas. Case sen nos decatar, desenvolvemos a nosa propia

cultura do garabato. Ao meu profesor non lle importaba a creatividade, el só quería aproveitar ben o escaso subministro de folios. Isto deunos unha grande liberdade á hora de expresármonos. Así, rematabamos expresándonos de xeito máis auténtico nas marxes dos folios que nas propias redaccións. Como era de esperar, as redaccións facíanse máis e máis curtas e as marxes (os nosos lenzos) cada vez máis amplos. Os debuxos foron conquistando discretamente cada vez máis espazo nos nosos folios. Incluso mentres faciamos exercicios de cálculo, chegamos a desenvolver un mundo paralelo a carón dos números, para desgraza do inspector de educación, que non sabía moi ben cómo avaliar estes debuxos."

( Tradución dun fragmento da Introdución a "Dibujo anatómico" de Peter Jenny )

Palabras ... para un relato (Dans la maison)

Palabras ... para un conto (Santiago Roncagliolo)

“...Pensemos qué pasaría na gran literatura se tivese que limitarse ás leccións edificantes. Se cadra debemos cambiar ao pederasta de Lolita por unha tía cariñosa. E darlle a Madame Bobary unha vida sexual sa e satisfactoria. E no canto do executivo asasino en serie de American psycho, teríamos que poñer a un xardineiro macrobiótico. Absurdo? E por que non é absurdo cos nenos? Non confiamos neles?

Non. Non confiamos en nós mesmos.

O férreo control de contidos editoriais infantís non protexe aos nenos, senón aos pais. Temos medo das preguntas incómodas. Asústanos ser incapaces de explicar por qué eses pais abandonan os seus fillos ou esas madrastras son malas (anque durante séculos abondou a frase “porque é un conto, fillo”).

En definitiva, temos medo de falar cos nosos propios fillos. Pero xustamente para iso se fan os libros: para pensar, imaxinar e discutir.

Se eliminamos dos libros todo o que nos pareza inapropiado, non salvaremos aos nosos fillos das malas ideas. Pola contra, volverémolos incapaces de recoñecelas. O que si lograremos é que os rapaces abandonen a lectura e se entreguen á PlayStation, onde poden matar a unha morea de xente sen que ninguén se queixe.”

  (tradución dun fragmento de "Cuentos para niños malos". SANTIAGO RONCAGLIOLO.  El país semanal 15-12-2013)

 -Para saber máis sobre as obras citadas e/ou sobre o autor do artigo...preme sobre os respectivos enlaces-

Conversas ... de pés e rosa

Retratos de escola ... 7 (Manuel Álvarez Torneiro)

Soaba unha pingueira nunha tina de zinc,

alí, onde contaban a historia conveniente.

E chovía nos verbos, naquel nove entre cinco.

E a táboa do oito era outra mentira tan exacta;

e era outra mentira o mapa da parede sen o río da aldea.

Chovía nos vacíos das fórmulas e as frases,

na mañá de zotal e tinta fría.

E alí alguén soñou barricadas de estampas,

Cárpatos de ningures,

petos cheos de amoras, un brinco endomingado,

a saúde do seixo e o pentagrama

para fuxir dun mundo de aligacións e ángulos,

da mosca verdiazul do mediodía.

Soaba unha pingueira nunha tina de zinc.

¿Onde resiste quen foi pasquín de rebelión e escándalo?

¿En que tenda de praza-patrimonio vende sedas,

ou viño, ou mente con megáfono?

¿Onde é materia para un himno?

¿Fervor de que océano ou alcoba?

¿Onde home de proveito?¿Que guarismo?

E un día fundaron o castigo:

requisaron a luz nos seus depósitos,

as estrelas de lata, os acopios de mica,

algo do mar en soños outorgado

e puxeron a primeira inocencia contra a parede,

contra o mapa das patrias sen a patria,

sen o río da aldea.

Soaba unha pingueira nunha tina de zinc

Comezaba o inverno

a durar media vida.

     Fermoso poema no que o autor recrea a "escola" da Galicia dos anos 40-50.

  "aula de posguerra",  poemario  HABITANTE ÚNICO -1977- , de   Mauel Álvarez Torneiro ,          Premio Nacional de Poesía 2013.

-para saber máis do poeta, preme sobre o seu nome-

Palabras .... para entender... (Juan Cruz)

    “...Qué sorte ler. (…)O escritor israelita David Grossman dixo que en canto puido ler, pois na súa casa non se lía, comezou a entender o que pasaba no seu país e na vida. LER PARA ENTENDER. Para saber máis, pero non necesariamente para saber máis cós outros, senón para entender aos outros. Grossman dixo que lendo ao outro aprendes a axudarlle a estar cerca de ti, anque sexa o teu inimigo, e el sabe de qué fala, pois vive alí onde a terra, a auga, o aire se disputa sen tregua e sen vontade de reconciliación. El traballa, dende a palabra escrita, dende a lectura e dende os seus libros, a prol de que un día ese inferno sexa un lugar común da terra.

Ler é unha sorte e unha obriga: os que mandan nos países débena asumir como unha das tarefas prioritarias da súa función pública...”

-tradución dun fragmento do artigo de Juan Cruz, MAL EDUCADOS, publicado no xornal ElPaís (8/12/2013)-

-para saber máis do autor citado no artigo, preme sobre o seu nome-

-para saber máis de Juan Cruz, preme aquí-
-exercicio de subliñado e esquema...preme aquí -

O tesouro.... nas Palabras ( Manuel Vicent )

Está abrindo o día. É a hora dos paxaros. Aos colexios e institutos chegan en bandadas mozos e nenos cargados coas súas mochilas. Eles non o saben, pero todos se dirixen á illa do tesouro. Pode que ignoren onde está ese mar e en qué consiste a travesía e qué clase de cofre repleto de moedas de ouro os espera realmente. O patio do colexio transfórmase, de súpeto, nun ruidoso embarcadoiro. Desde ese peirao cheo de mochilas cada alumno abordará a súa aula respectiva, que, se ben non o parece, trátase dunha nave lista para zarpar cada mañá. Na aula hai unha pizarra pulida onde o profesor, que é o temoneiro desta aventura, trazará todos os días o mapa desa illa da fortuna. Ciencias, matemáticas, historia, lingua, xeografía: cada materia ten un rumbo distinto e cada rumbo un enigma que haberá que descifrar. A travesía vai ser longa, azarosa, chea de escollos. Moitos destes nenos e mozos tripulantes nunca enxergarán as palmeiras, uns por escaseza de medios, outros por falta de esforzo ou mala suerte, pero ninguén lles pode negar o dereito a arribar felizmente á illa que sinalaron os mapas como final da travesía. Ese mar está inzado de piratas, que teñen o seu santuario na caverna do Goberno. Todas as medidas que un Goberno adopte contra o dereito dos estudantes a realizar os seus soños, recortes na educación, privilexios de clase, fanatismo relixioso, serán equivalentes ás accións brutais daqueles corsarios que asaltaban as rutas dos navegantes intrépidos, os expoliaban e despois os guindaban ao mar. Daqueles pequenos expedicionarios que embarcaron cara á illa do tesouro só os más afortunados chegarán a bo porto. Algúns soñarán con cambiar o mundo, outros conformaranse con levar unha vida a ras da existencia. Cando recén desembarcados pregunten onde se atopa o cofre do tesouro, o temoneiro diralles: estaba xa na mochila que cargabades ao chegardes por primera vez ao colexio. O tésouro é todo o que levades aprendido, os libros que tedes lido, a cultura que teñades acadado. Ese tesouro, que levades convosco, non será detectado por ningún escáner, cruzará libremente todas as alfándegas e fronteiras, e tampoco ningún pirata non volo poderá nunca arrebatar.

 -tradución do artigo de Manuel Vicent, titulado "Tesouro", publicado no  xornal El País.(13-10-2013)-